İlköğretim Dersleri

BÖLME

A, B, C, K birer doğal sayı ve B ¹ 0 olmak üzere,

bölme işleminde,

A ya bölünen, B ye bölen, C ye bölüm, K ya kalan denir.

A = B . C + K dır.

Kalan, bölenden küçüktür. (K < B)

Kalan, bölümden (C den) küçük ise, bölen (B) ile bölümün (C) yeri değiştirilebilir.

K = 0 ise, A sayısı B ile tam bölünebiliyor denir.

1. Bölen Kalan İlişkisi

A, B, C, D, E, K1, K2 uygun koşullarda birer doğal sayı olmak üzere,

A nın C ile bölümünden kalan K1 ve

B nin C ile bölümünden kalan K2 olsun.
Buna göre,

A . B nin C ile bölümünden kalan K1 . K2 dir.

A ± B nin C ile bölümünden kalan K1 ± K2 dir.

D . A nın C ile bölümünden kalan D . K1 dir.

Burada kalan değerler bölenden (C den) büyük ise, tekrar C ile bölünerek kalan bulunur.

2. Çarpanlar İle Bölüm

Bir A doğal sayısı B . C ile tam bölünüyorsa A sayısı B ve C doğal sayılarıyla da bölünebilir. Fakat bu ifadenin karşıtı (A sayısı B ile ve C ile tam bölünüyorsa A sayısı B . C ile tam bölünür.) doğru olmayabilir.

48 sayısı 3 . 4 = 12 ile tam bölünür ve 48 sayısı 3 ile ve 4 ile de tam bölünür.

18 sayısı 6 ile ve 9 ile tam bölünür. Fakat 18 sayısı 6 . 9 = 54 ile tam bölünemez.