İlköğretim Dersleri

Katılar ve Sıvılar

Katı maddelerin belirli bir şekli vardır. Dışarıdan bir etki olmadıkça şekilleri değişmez. Katıların bu özelliği sayesinde sıra, masa, tekerlekli sandalye, çanta gibi eşyaları rahatça kullanabilmekteyiz.

Yemek yaparken kullandığımız sıvı yağ, içtiğimiz su, süt, ayran birer sıvı maddedir. Bazı sıvılar renkli bazıları ise renksizdir. Örneğin su, renksiz; zeytinyağı, sirke, süt vb. sıvılar ise renklidir.

Sıvı maddeler akıcı olup, bulundukları kabın şeklini alma özelliğine sahiptir. Örneğin süt; bardağa konulursa bardağın,
şişeye konulursa şişenin, sürahide ise sürahinin şeklini alır. Bu durum bütün sıvılar için geçerlidir. Sizler de günlük hayatta kullandığınız ve bulundukları değişik kapların şeklini alan sıvı örnekleri verebilirsiniz.

Soluduğumuz hava bir gazdır. Havanın ne kokusu ne de bir tadı vardır. Gözümüzle göremediğimiz havanın bir rengi de
yoktur. Öyleyse havanın varlığını nasıl hissederiz? Bir karton parçasını yüzümüze tutarak yelpaze gibi kullandığımızda ya da yanan bir muma üşediğimizde havanın varlığını hissedebilir miyiz? Hava gibi göremediğimiz ama varlığını bildiğimiz başka gazlar da vardır. Mutfak ocaklarında ve ısınma sistemlerinde kullandığımız doğal gaz ve petrol gazı da birer gaz maddedir.

Bindiğimiz otomobilin lastiği ile oyun oynadığımız topun içerisinde de hava bulunmaktadır.

Hava gibi göremediğimiz ama varlığını bildiğimiz başka gazlar da vardır. Mutfak ocaklarında ve ısınma sistemlerinde kullandığımız doğal gaz ve petrol gazı da birer gaz maddedir.

Maddeyi Tanıyalım

Maddeleri özelliklerine göre katı, sıvı ve gaz olarak üç grupta toplayabiliriz. Çevremizde bulunan maddelere göz atalım. Ağaç, taş, çanta, kitap, defter gibi maddeler katıdır. Su, meyve suyu, süt ve ayran ise sıvıdır. Soluduğumuz havayı,
arabadan çıkan egzoz dumanını ve mutfak tüpündeki petrol gazını gaz maddelere örnek verebiliriz. Katı, sıvı veya gaz hâlde bulunması ile her madde kendine özgü bir kimlik kazanır. Maddelerin ne işe yarayacağı ve nasıl kullanılacağı, bu özelliklerine bakılarak belirlenir.